Hoe ga je als leerkracht om met meningsverschillen in de klas?
Polarisatie is een thema dat steeds vaker opduikt in het onderwijs. Niet alleen bij grote maatschappelijke discussies, maar ook in de dagelijkse klaspraktijk: spanningen tussen leerlingen, botsende meningen en gesprekken die snel kunnen verharden.
Voor leerkrachten en schoolteams is het een blijvende uitdaging om hiermee om te gaan op een manier die verbindend blijft en ruimte laat voor dialoog.
Wie is Karin Heremans?
Karin Heremans staat dagelijks midden in deze realiteit. Ze combineert jarenlange praktijkervaring in scholen met beleidsmatig en Europees werk rond polarisatie en radicalisering.
- Directeur van GO! Atheneum Antwerpen
- Voormalig leerkracht Italiaans en Frans aan de Kunsthumaniora Antwerpen
- Halftijds coördinator preventie van radicalisering en polarisering voor het GO! Onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap
- Actief in Europese netwerken en werkgroepen rond preventie van radicalisering in onderwijs (Europese Commissie)
In dit interview deelt Karin haar inzichten vanuit de praktijk van een schoolleider: hoe polarisatie vandaag zichtbaar wordt in de klas, wat dit vraagt van leerkrachten en waarom het belangrijk is om hierover in gesprek te blijven.
Hoe uit polarisatie zich vandaag in de klas?
Sandra van Sett: Wat betekent polarisatie in de klas vandaag?
Karin Heremans: Polarisatie is van alle tijden, maar de manier waarop het zich uit, is veranderd. Na 9/11 zag je al spanningen tussen leerlingen met verschillende achtergronden. Het verschil met nu? Sociale media zorgen ervoor dat de wereld rechtstreeks in de klas staat en conflicten veel sneller uitvergroot worden. Dat gaat over internationale conflicten zoals de oorlog in Oekraïne of Israël-Palestina, maar ook over lokale thema’s zoals vuurwerk, smartphonegebruik en zelfs onderwerpen zoals milieu- en klimaatactivisme. De wereld komt nu letterlijk bij ons binnen en beïnvloedt hoe leerlingen met elkaar omgaan. De grens tussen online en offline is flinterdun geworden.
De grens tussen online en offline is flinterdun geworden."
Welke rol spelen sociale media bij polarisatie in de klas?
Sandra : Hoe beïnvloeden sociale media het gedrag van leerlingen?
Karin: Sociale media versterken emoties en zorgen dat meningen zich razendsnel verspreiden. Tijdens de COVID-periode hebben jongeren lange tijd enkel via sociale media gecommuniceerd. Toen fysiek contact terugkwam, merkten we dat ze direct en vaak ongefilterd hun mening uitten, wat de polarisatie in de klas versterkte. Hun prefrontale cortex is nog in ontwikkeling, dus rationele communicatie verloopt minder vanzelfsprekend. Dat betekent dat leerkrachten continu alert moeten zijn en soms onmiddellijk moeten ingrijpen.
Waarom is polarisatie een persoonlijk belangrijk thema voor jou?
Sandra : Wat maakt dit thema persoonlijk belangrijk voor jou?
Karin: Ik heb veel ervaring met polarisatie, zowel in Vlaanderen als in Europese projecten. Door mijn opleiding in Neuro-Linguïstisch Programmeren en diepere polarisatie-trainingen heb ik geleerd hoe je verbindend kan communiceren en empathie kan inzetten om spanningen te verminderen. Het is voor mij een combinatie van praktijkervaring en methodische aanpak, en het raakt me persoonlijk omdat ik zie hoe groot de impact kan zijn op leerlingen én leerkrachten.
Hoe pak je polarisatie concreet aan op schoolniveau?
Sandra : Hoe wordt dit concreet toegepast binnen jouw school?
Karin: Bij GO! Atheneum Antwerpen is dit bijna onderdeel van ons DNA geworden. Bijna alle leerkrachten hebben vorming gevolgd, een aantal zelfs een tweejarige opleiding in polarisatiemanagement. We werken continu aan een verbindende communicatiestijl, waardoor spanning wordt opgevangen en conflicten beter bespreekbaar worden. Het gaat niet alleen om de directeur of coördinatoren; het hele team wordt betrokken en versterkt.
Wat zijn de grootste uitdagingen voor leerkrachten bij polarisatie?
Sandra : Wat zijn de grootste uitdagingen voor leerkrachten?
Karin: Het snel moeten reageren is het moeilijkst. Leerlingen flappen hun mening eruit, soms zelfs verbaal agressief, en leerkrachten moeten adequaat reageren. Vaak is er naast handelingsverlegenheid ook angst: ze willen bepaalde onderwerpen niet aanraken uit vrees voor escalatie. Daarom is een goed team, opleiding en oefening cruciaal. Niet alle scholen hebben dit al volledig uitgerold; er is nog veel variatie in ervaring en voorbereiding.
Hoe begeleid je scholen en teams in omgaan met polarisatie?
Sandra : Hoe begeleid je scholen en teams hierin?
Karin: Naast het begeleiden van ons eigen team, werk ik met scholen van het gemeenschapsonderwijs door Vlaanderen. We organiseren vormingen, workshops en studiedagen rond polarisatie, verbindende communicatie en conflictbegeleiding. Het doel is altijd hetzelfde: scholen en leerkrachten sterker maken zodat ze leerlingen kunnen ondersteunen in het omgaan met meningsverschillen en maatschappelijke spanningen.
Hoe is polarisatie in het onderwijs geëvolueerd doorheen de jaren?
Sandra : Hoe zie je de evolutie van polarisatie door de jaren heen?
Karin: De impact van sociale media, wereldnieuws en lokale thema’s maakt dat polarisatie veel sneller zichtbaar wordt dan vroeger. Voorheen had je tijd om gesprekken te begeleiden; nu gebeurt alles live en direct in de klas. Jongeren communiceren vaak impulsief en emotioneel. Het vereist veel meer oefening en bewuste strategie om conflicten constructief te kanaliseren.
Waarom is het belangrijk om dit thema te bespreken op Sett?
Sandra : Waarom is het belangrijk om dit gesprek te voeren op Sett?
Karin: Scholen staan midden in de samenleving en polarisatie raakt iedereen. Door te delen wat werkt en welke tools er zijn, kunnen meer scholen leerlingen en leerkrachten weerbaar maken. Sett is de ideale plek om onderwijs, innovatie en maatschappelijke thema’s samen te brengen. Het biedt de kans om inzichten uit de praktijk te combineren met inspiratie en nieuwe ideeën.
Live podcastopname met Karin Heremans op Sett
LIVE podcastopname met Karin op Sett
Praktisch
- Wanneer: donderdag 26 februari 2026, 11:30 – 13:00
- Waar: Sett, Nekkerhal Mechelen
- Toegang: gratis (registratie vereist) – zie hierboven!
